Vahiy, iç söz ve yorum bağlamında Kelām-ı Nefsī tartışmasının hermenötik uzantıları

Ḫalḳu’l-Ḳurʾān tartismasinda Esʿarī-Māturīdī dusuncenin belirleyici kavrami olan kelām-i nefsī, hem vahyin nuzulunun keyfiyeti konusu hem de yorum meselesi ile irtibatlandirilabilir. Kelāmin ses ve harflerden mutesekkil olmayip nefsteki (zihindeki) mana oldugu dusuncesi Kur’an lafizlarinin anlama delaletinin dogrudanligi-dolayliligi konusunu derinden belirliyor gorunmektedir. Hiristiyan teolojisinde bir bakima kelām-i nefsī kavraminin muadili olarak gelistirilen “ic soz” (verbum interius) kavraminin, Hans-Georg Gadamer tarafindan hermenotik problemin evrenselligi noktasinda yorumlanmis olmasi dikkate alindiginda benzer ya da farkli hermenotik uzanimlarin kelām-i nefsī cercevesinde de izinin surulmesi mumkundur. Bu cercevede anlama hadisesinin dilselligi, yorumun anlamadaki rolu ve oznellik gibi basliklar oncelikli olarak zikredilebilir. Bu makalede oncelikle kelām-i nefsī kavraminin Islam kelam disiplininin ozgun tartisma alani icerisindeki konum ve islevi betimlenmistir. Daha sonra kelām-i nefsī kavrami hem verbum interius ile belirgin yonleri acisindan mukayese edilmis hem de hermenotik uzantilari cercevesinde ele alinmistir