Sağlık Örgütlerinde Üretkenlik Karşıtı İş Davranışları: Karanlık Dörtlü ve Duygusal Zeka Açısından Bir Değerlendirme

Araştırmanın amacı, sağlık sektöründe çalışanların karanlık dörtlü kişilik özelliklerinin üretkenlik karşıtı iş davranışlarına etkisini neden-sonuç ilişkisi içinde değerlendirmektir. Ayrıca karanlık dörtlü kişilik özelliklerinin üretkenlik karşıtı iş davranışlarına etkisinde duygusal zekânın aracı rolünü ölçmek amaçlanmıştır. Araştırma verileri sağlık sektöründeki 397 çalışanın katıldığı ölçekler ile sağlanmıştır. Veri analizinde Smart PLS 4 kullanılmış, yapısal eşitlik modellemesi ve yol analizi yöntemleriyle analizler yapılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre Makyavelizm, narsisizm ve psikopatinin duygusal zekâ üzerinde negatif ve anlamlı etkisi varken, Makyavelizm, narsisizm ve sadizmin üretkenlik karşıtı iş davranışları olumlu ve anlamlı bir şekilde etkilemektedir. Duygusal zekânın üretkenlik karşıtı iş davranışları üzerinde negatif ve anlamlı etkisi vardır. Aracı rol modeli test sonuçlarına göre makyavelizmin üretkenlik karşıtı iş davranışlarına etkisinde duygusal zekânın aracı rolü tespit edilmiştir. Araştırmanın bulguları, karanlık dörtlü kişilik niteliklerinin üretkenlik karşıtı iş davranışlarındaki olumsuz etkisini ve bu durumun örgütler için önemini vurgulamaktadır. Araştırmada duygusal zekânın karanlık dörtlü ve üretkenlik karşıtı iş davranışları arasındaki ilişkide önemli düzenleyici etkisinin olduğu görülmektedir. Duygusal zekâ yeterlilikleri öğrenilebildiğinden, organizasyonlar için duygusal zekâ konusunda düzenli eğitim programları düzenlenmesi gerekli olabilir. Bu eğitim ile çalışanların yetenekleri geliştirilebilir.