Kapitalizm ve Hipergerçekliğin Dijital Ahiret Üzerinden Eleştirisi; Upload Dizisi Örneği
Kapitalizm ve Hipergerçekliğin Dijital Ahiret Üzerinden Eleştirisi; Upload Dizisi Örneği
Göksun Ünlü
Abstract
Bu çalışma, Jean Baudrillard’ın simülasyon kuramı ve hipergerçeklik kavramları çerçevesinde, dijital çağda gerçekliğin nasıl yeniden inşa edildiğini ve bu inşanın kapitalist ideolojiyle nasıl iç içe geçtiğini eleştirel bir perspektifle incelemektedir. Çalışmanın odak noktasını, ölüm sonrası yaşamın dijital ortamda sürdürülebildiği bir senaryo sunan Upload dizisi oluşturmaktadır. Dizi, bireyin fiziksel ölümünden sonra bilinç aktarımı yoluyla “sonsuz” bir yaşama geçişini mümkün kılan dijital bir evreni tasvir ederken; bu evrenin nasıl ticarileştirildiğini, sınıfsal farklılıklara göre şekillendiğini ve gerçekliğin yerini alan bir hipergerçeklik kurgusuna dönüştüğünü gözler önüne sermektedir. Baudrillard’ın simülasyon kuramı temelinde şekillendirilen kuramsal çerçeveye ek olarak, tüketim kültürü, veri kapitalizmi, dijital etik, posthümanizm ve beden politikaları gibi kavramlar da analiz sürecine dâhil edilmiştir. Tematik içerik analizi yöntemiyle yapılandırılan çözümlemede, dizi sahneleri kodlanarak 14 ana tema altında değerlendirilmiştir.
Bu bağlamda çalışma, dijital teknolojilerin bireyin benlik inşası, ölüm algısı ve toplumsal konumlanışı üzerindeki etkilerini sorgularken, aynı zamanda yeni medya içeriklerinin kapitalist sistemin ideolojik aygıtları olarak nasıl işlev gördüğünü ortaya koymaktadır.