KALIPYARGI İÇERİĞİ MODELİNİN DÜNÜ, BUGÜNÜ VE YARINI: ELEŞTİREL BİR İNCELEME

Kalıpyargı İçeriği Modeli, toplumdaki çeşitli gruplara yönelik kalıpyargı içeriklerinin yetkinlik ve sevecenlik boyutları üzerinden temsil edilebileceğini öne sürerek, bu değerlendirmelerin sosyal-yapısal kaynaklarını ve duyuşsal (affective) sonuçlarını kapsamlı bir çerçevede sunmaktadır. Bu çalışmada, Kalıpyargı İçeriği Modelinin kökenleri ve ilişkili olduğu diğer kuramlar tartışılarak güncel araştırma bulgularının eleştirel bir değerlendirmesi yapılmıştır. Ayrıca, model bağlamında Türkiye’de yürütülen çalışmalar ele alınarak gelecekteki araştırmalar için öneriler sunulmuştur. Bu bağlamda, çalışmalarda incelenecek grupların katılımcıların aşina olduğu gruplar arasından seçilmesi, yetkinlik ve sevecenlik ölçümlerinin yapı geçerliliğinin her çalışmada yeniden test edilmesi, bu boyutlardaki olumsuz değerlendirmelerin de ölçümlere dahil edilmesi ve belirli bir gruba yönelik kalıpyargı içerikleri incelenirken o gruba özgü özellik boyutlarının da eklenmesi yönünde yöntemsel önerilerde bulunulmuştur. Ayrıca, yetkinlik ve sevecenlik atıflarının asimetrik doğası göz önünde bulundurularak, bu boyutların birbirine eşdeğer olarak ele alınmaması, sosyal-yapısal değişkenlerle ilişkileri değerlendirilirken bu durumun dikkate alınması ve yetkinlikle sevecenlik arasındaki ilişkinin incelenmesinde grup üyelikleriyle gruplararası bağlamın da göz önünde bulundurulması gerektiği yönünde kuramsal öneriler sunulmuştur. Böylece, kalıpyargı içeriklerini inceleyecek gelecekteki çalışmalar için kapsamlı bir çerçeve ortaya konulmuştur.