İKİ TARAFI KESKİN KILIÇ: İŞ GÜVENCESİZLİĞİNİN İŞTE KENDİNİ YETİŞTİRMEYE ETKİSİ

İş güvencesizliği; istihdamın devamlılığına, sürekliliğine ve istikrarına yönelik algılanan bir tehdit olarak ifade edilmektedir. İşte kendini yetiştirme ise bireylerin canlılık ve öğrenme duygusunu deneyimledikleri bir psikolojik durum olarak kabul edilmektedir. Bu durumun ilk bileşeni olan canlılık, bireyin iş yerinde enerjik ve dinamik hissetmesini ifade ederken; ikinci bileşen olan öğrenme ise bireyin yeni bilgi ve beceriler edinmesi ve bunları uygulamasıyla karakterize edilir. İş güvencesizliği gibi bazı iş stresörleri “iki tarafı keskin kılıç” olarak ifade edilmektedir ve çalışanların gelişimi üzerinde hem olumlu hem de olumsuz etkiler yaratma potansiyeline sahip olduğu ifade edilmektedir. İş güvencesizliği çalışanların istihdamını tehdit edebilir. Bu tehdidi ortadan kaldırmak isteyen çalışanlar; bilgi, beceri ve yetenek gibi kaynaklarını geliştirmeye odaklanarak örgüt açısından daha değerli hale gelmeye çalışabilirler. Bu doğrultuda ideal bir çalışan olma çabası gösterebilir veya potansiyel iş fırsatlarını artırmak amacıyla eğitim olanaklarını takip edebilirler. Dolayısıyla işte kendilerini yetiştirmek için çaba sarf edebilirler. Başka bir ifadeyle, çalışanlar işte kendini yetiştirmeyi bir iş koruma stratejisi olarak kullanabilirler. Buradan hareketle bu çalışmanın amacı iş güvencesizliğinin işte kendini yetiştirme üzerindeki etkisini tespit etmektir. Bu kapsamda bir Kamu İktisadi Teşebbüs (KİT) bünyesinde çalışan 180 taşeron işçi araştırmanın ana kitlesi olarak belirlenmiştir. Araştırmanın amacı doğrultusunda online anket yöntemi ile 138 taşeron işçiden veriler toplanmıştır. Toplanan veriler AMOS ve SPSS paket programlarından yararlanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre iş güvencesizliğinin işte kendini yetiştirmenin öğrenme boyutunu anlamlı ve pozitif yönlü etkilediği görülmüştür. Bu sonuçlara göre çalışanların iş güvencesizliği algıları arttıkça öğrenme eğilimleri de artmaktadır. Buna karşın iş güvencesizliği ile işte kendini yetiştirmenin canlılık boyutu arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir.