Farklı Öğretim Kademelerindeki Öğrencilerin Deneme Türündeki Yazılı Anlatım Becerilerinin Değerlendirilmesi

Dil becerileri anlama (dinleme-okuma) ve anlatma (konusma-yazma) olmak uzere dort temel dil becerisinden olusmaktadir. Bu dil becerileri arasinda yazma ogretimi en son ve en zor gelisen dil becerisidir. Bu calismada ortaokul, lise ve universite duzeyindeki ogrencilerin deneme turunde kaleme aldiklari kompozisyonlari araciligiyla yazili anlatim becerilerinin degerlendirilmesi amaclanmistir. Bu arastirma ortaokul, lise ve universite (lisans) ogrencilerinin yazma becerilerini detayli bir bicimde ele almasi, ortaya cikan yapilar icerisinde nedensel baglanti oldugu varsayilan olaylari aciklamasi bakimindan kesitsel bir durum calismasidir. Bu arastirmanin katilimcilari Ic Anadolu Bolgesi’nde yer alan bir devlet universitesinin egitim fakultesinin farkli programlarinda ogrenim goren 80 ogretmen adayi ile Konya il merkezindeki bir devlet lisesinin 12. sinifina devam eden 80 ogrenci ve Konya il merkezindeki bir devlet ortaokulunun 8. sinifina devam eden 80 ogrenciden olusmaktadir. Farkli ogretim duzeylerindeki ogrencilerin deneme turunde kaleme aldiklari kompozisyonlar bu arastirmanin veri kaynagini olusturmustur. Verilerin analizinde tematik icerik analizi kullanilmistir. Ogrencilerin olusturduklari metinleri degerlendirmek icin dis yapi (bicim), dil ve anlatim (uslup), yazim ve noktalama ozellikleri ile ilgili olcutler iceren “degerlendirme cetveli” kullanilmistir. Analizler sonucunda metnin dis yapisi unsurlarindan kagit duzeni; duzgun, okunakli ve islek bir yazi kullanma; konunun mantiksal tutarlilik ve butunluk icinde anlatilmasi; paragraflar arasi gecis saglayabilme; yazida verilmek istenen temel iletiyi, duyguyu, anafikri isleme; anafikri yardimci fikirlerle destekleme; sonuc ifadesinin konuyu baglayici ve etkileyici olmasi; kurallara uygun cumle kurma; kelimelerin yerinde ve dogru anlamda kullanilmasi; konuyu kendine ozgu ifadelerle anlatabilme olcutlerinde ogretim duzeylerine gore artan kademeli bir artis belirlenmistir. Basligi konuyla iliskilendirme, cumlede gereksiz sozcuk tekrari yapilmamasi, yazim kurallarina uyulmasi, noktalama isaretlerini dogru yerde kullanma olcutlerinde ogretim duzeylerine gore dengeli bir artis olmadigi tespit edilmistir. Elde edilen bulgular ilgili calismalarla karsilastirilarak ogretime yonelik bazi cikarimlarda bulunulmustur.