Quà đáp lễ (Henreihin): Mối quan hệ tương hỗ giữa văn hóa và kinh tế trong chính sách Furusato Nōzei tại Nhật Bản

Trong nỗ lực giải quyết tình trạng mất cân bằng ngân sách giữa các địa phương, Nhật Bản đã triển khai hệ thống đóng góp tự nguyện được khấu trừ thuế, thường được biết đến với tên gọi Furusato Nōzei (Thuế quê hương). Sự ra đời và vận hành của chính sách này không chỉ thuần túy mang ý nghĩa kinh tế mà còn là sự vận dụng sáng tạo truyền thống văn hóa quà đáp lễ (Henreihin) vào quản lý công. Bằng phương pháp tổng hợp và phân tích, bài viết tập trung nghiên cứu ý nghĩa Henreihin trong văn hóa Nhật Bản và sự vận dụng vào chính sách Furusato Nōzei hiện nay dựa trên nền tảng Lý thuyết Quà tặng của Mauss và Vốn xã hội của P. Bourdieu. Kết quả nghiên cứu cho thấy: Henreihin là một giá trị đặc trưng trong văn hóa Nhật Bản. Những giá trị của văn hóa này đã được chính phủ cụ thể hóa bên trong chính sách Furusato Nōzei và đã đạt được những kết quả tích cực. Mặc dù mối quan hệ giữa Henreihin và Furusato Nōzei được cho là thể hiện sự tương hỗ nhưng nhiều thách thức hiện đang được đặt ra cần phải được giải quyết đối với cơ chế Henreihin bên trong chính sách Furusato Nōzei. Từ đó, nghiên cứu khẳng định tầm quan trọng của việc lồng ghép các giá trị văn hóa đặc thù vào chiến lược phát triển kinh tế, đồng thời gợi mở những bài học kinh nghiệm cho chính sách tài khóa địa phương tại Việt Nam.