Dijital Gastrodiplomasi: YouTube’da Türk Mutfağı Üzerinden Influencer Söylemleri ve İzleyici Alımlamasının Karşılaştırmalı Analizi

Dijitalleşme, kamu diplomasisinin aktörlerini ve anlam üretim süreçlerini dönüştürerek kültürel temsillerin devlet merkezli yapılardan dijital platformlara ve bireysel içerik üreticilerine doğru genişlemesine yol açmıştır. Bu dönüşümün önemli bir düzlemini oluşturan dijital gastrodiplomasi, mutfak kültürünün yabancı influencerlar aracılığıyla küresel dolaşıma girmesi ve izleyici etkileşimleri yoluyla yeniden anlamlandırılması üzerinden şekillenmektedir. Bu çalışma, dijital gastrodiplomasiyi tek yönlü bir yumuşak güç aktarımı olarak değil; influencer söylemleri ile izleyici alımlamasının etkileşimi sonucunda inşa edilen müzakereci bir kültürel iletişim süreci olarak ele almaktadır. Araştırma, YouTube’da yabancı influencerların Türk mutfağı temalı videoları ile bu videolara yönelik izleyici yorumlarını kapsayan karma yöntemli bir tasarıma dayanmaktadır. Influencer anlatıları ile izleyici alımlaması karşılaştırmalı olarak analiz edilmiş; BERT tabanlı duygu analizi, BERTopic konu modellemesi ve kimlik söylemi çözümlemeleri, hesaplamalı yöntemlerle gerçekleştirilmiştir. Bulgular, influencer sunumlarının ağırlıklı olarak pozitif duygular ile estetik ve deneyim odaklı bir söylem ürettiğini; buna karşılık izleyici alımlamasının daha heterojen, kimlik yüklü ve söylemsel gerilimler barındıran bir yapı sergilediğini göstermektedir. İzleyici yorumlarında ulusal kimlik ve mutfak sahiplenmesi temalarının baskın hâle gelmesi, gastronomik temsillerin alımlama düzeyinde hızla aidiyet ve kültürel mülkiyet eksenine taşındığını ortaya koymaktadır. Ortaya çıkan söylemsel gerilimlerin genel bir olumsuzluktan ziyade pozitif aidiyet duygusunun yoğunlaşmasıyla ve kültürel savunma refleksiyle üretildiği görülmektedir. Bu çalışma, dijital gastrodiplomasinin uzlaşı ve gerilimi eş zamanlı olarak barındıran, dinamik ve müzakereye açık bir süreç olduğunu göstermektedir.